STANDART REVİZYONLARI (ISO 9001 - ISO 14001 - OHSAS 18001)

Uluslararası Standardizasyon Örgütü'nün (ISO) yaptığı tanıma göre, standardizasyon, "belirli bir faaliyetten ekonomik fayda sağlamak üzere, bütün ilgili tarafların katkı ve işbirliği ile belirli kurallar koyma ve kuralları uygulama işlemidir." Standardizasyon işlemi ile öncelikli olarak can ve mal güvenliği hedeflenirken aynı zamanda kalitenin alt sınırı tespit edilmek suretiyle belirlenen düzeyin altında mal ve hizmet üretimine müsaade edilmemektedir. Standardizasyon, şirket açısından verimliliği artırmak, maliyetleri düşürmek, zaman ve hammadde israfını ortadan kaldırmak, rekabeti geliştirmek gibi faydaları vardır. Tüketici açısından ise can ve mal güvenliğini sağlamak, karşılaştırma ve seçim yapmayı kolaylaştırmak, tüketicinin bilinçlenmesine yardımcı olmak gibi faydaları vardır. Standardizasyon işlemi sonucunda ortaya çıkan “Standart” ise, genel olarak standardizasyon çalışmaları sonucunda yetkili kurum ve/veya kuruluşlar tarafından hazırlanarak onaylanan, yerine getirilmesi gereken koşulları kapsayarak, uygulanması genellikle tarafların isteğine bırakılan teknik özellik veya belgeler olarak tanımlayabiliriz.
ISO, yönetim sistemlerinin sürekli iyileştirme prensibi çerçevesinde büyük çaplı revizyon çalışmalarını sürdürüyor. Dünyanın en yaygın ve uluslararası kabul gören ISO 9001 Kalite ve ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi Standartları 2015 yılı sonunda yayımlanmak üzere revize edilecek. Bugüne kadar ISO’nun standartları serisinden ayrı olarak,  İngiliz Standartlar Enstitüsü (BSI) tarafından yayımlanmış olan ve uluslararası bir çok kuruluş tarafından uygulanan OHSAS 18001 İş Sağlığı ve Güvenliği Standardı’nın da revizyon çalışmaları ISO tarafından sürdürülüyor. Bu standardın da 2016 yılı sonuna kadar ISO 45001 olarak yayımlanması bekleniyor.
ISO, kural olarak her beş yılda bir standartları gözden geçiriyor. Bu gözden geçirme doğrultusunda revizyon gerçekleştirilmesine, standartların aynen kabul edilerek devamına veya standartların tamamen iptaline karar veriliyor. Genel tabloya baktığımızda tüm ISO standartları için ortalama her beş yılda bir revizyon çalışmaları yapıldığını görmek mümkün. Genel olarak revizyon çalışmaları ile yenilenen standartlara, teknolojik gelişmelerin, kurum ve kuruluşların iş yapma yöntem ve şekillerindeki değişikliklerin yansıtılması hedefleniyor. Ayrıca, diğer yönetim sistemi standartlarına uyumun sağlanması ve artırılması da revizyon çalışmalarının önemli hedeflerinden biri.

                                                                               

2015 yılı içerisinde gerçekleştirilecek revizyonlar ile birlikte ISO 9001 Kalite, ISO 14001 Çevre ve ISO tarafından OHSAS 18001 standardının yerine yayımlanması planlanan 45001 İş Sağlığı Güvenliği Yönetim Sistemi Standartlarının yapılarında “Yüksek Seviye Yapısı – High Level Structure” olarak adlandırılan yeni ve ortak bir format geliştirilmekte. Bu yapı ile ortak terimler, çekirdek tanımlamalar ve birbiriyle aynı çekirdek metin ve numaralandırma düzeni benimsenmiş olup Entegre Yönetim Sisteminde birden fazla standardı aynı anda (KYS, ÇYS, İSG, BGYS vb.) uygulayan kuruluşların optimum fayda elde etmesi ve sistemlerin uygulamasında kolaylık sağlanması hedefleniyor.

ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Revizyonu
ISO 9001:2015 standardı, dünya üzerinde kamu ve özel sektör kuruluşlarını kapsayan 187 ülkede uygulanan mevcut 2008 versiyonunun yerine geçecek. Standardı uygulayan kuruluşlar için belgelendirme bir şart olmamasına rağmen, 1.1 milyon kuruluş ISO 9001:2008 standardına göre denetlenmiş ve belgelendirilmiştir.
ISO 9001:2008 Standardı, hizmet kavramının öne çıkarılması, küreselleşme, daha kompleks tedarik zincirleri, ilgili tarafların artan beklentileri ve teknolojik gelişmeler esas alınarak revize edilecektir. İlk yayını 1987 yılında gerçekleşen ISO 9001 Standardının daha önce sırasıyla 1994, 2000 ve 2008 yıllarında revize edildiğini görüyoruz.

                                                         

                                                                                                                     Beklenen ISO 9001:2008 Standardının Revizyon Çalışmaları Süreci

Yayımlanacak olan ISO 9001:2015 Standardında yer alması beklenen yenilikler şöyledir;
1.Standart 8 ana madde’den,10 ana madde’ye çıkartılmıştır.
2.Standardın günümüzde kullanılmakta olan 2008 versiyonu daha çok üretim sektörü için kurgulanmış olup yayımlanması beklenen 2015 revizyonu hizmet sektörü için de daha kullanılabilir duruma getirilmiştir.
3.Süreç ve Süreçlerin Yönetimi yaklaşımı daha net tanımlanmıştır.
4.Doküman Yönetiminde dokümantasyon yapısında ciddi değişiklikler yapılmış, “Doküman” ve “Kayıt” terimleri kaldırılmış “Dokümante Bilgi” olarak tanımlanmıştır.
5.Kalite Prensibi ve Liderlik kavramları standart maddeleri içerisine eklenmiştir.
6.Risk Yönetimi ve Önleyici faaliyetler konusunda, “Önleyici Faaliyetler” kaldırılmış; “Risk Bazlı Düşünme ve Risk Yönetimi” yaklaşımı getirilmiştir.
7.Ürünlerdeki tasarım ve geliştirmeye, hizmetlerin tasarlanması ve geliştirmesi kavramı dahil edilmiştir.

                                                                              

ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi Revizyonu
ISO 14001:2015 Standardı dünya üzerinde, kamu ve özel sektör kuruluşlarını kapsayan 171 ülkede uygulanan mevcut 2004 versiyonunun yerine geçecek. Standardı uygulayan kuruluşlar için belgelendirme bir şart olmamasına rağmen, 300 bin kuruluş ISO 14001:2004 standardına göre denetlenmiş ve belgelendirilmiştir.
ISO 14001:2004 Standardı, diğer yönetim standartlarına uyum sağlanması (Annex SL Yapısı), standart içeriğindeki bilgilerin güncellenmesi ve son çevre trendlerinin ele alınması amacı ile revize edilecektir.  

                                                                      

                                                                                       Beklenen ISO 14001:2004 Standardı Revizyon Çalışmaları Süreci

Yayımlanacak olan ISO 14001:2015 Standardında yer alması beklenen yenilikler;
1.Standart 4 ana madde’den, 10 ana madde’ye çıkartılmıştır.
2.Stratejik ve Riski Temel Alan yaklaşım benimsenmiştir.
3.Risk yönetimi ve önleyici yaklaşım hakkında risk ve fırsatların belirlenmesinin gerekliliği oluşturulmuştur.
4.Doküman Yönetiminde dokümantasyon yapısında ciddi değişiklikler yapılmış, “Doküman” ve “Kayıt” terimleri kaldırılmış “Dokümante Bilgi” olarak tanımlanmıştır.
5.Tedarik Zinciri, Değer Zinciri, Uygun Olmayan Proses Çıktıları ve Ürün Yaşam Döngüsü kavramları standart maddeleri içerisine eklenmiştir.
6.Oluşabilecek potansiyel uygunsuzlukların en erken aşamada önlenebilmesi için Uygunlukların kontrolü ve değerlendirilmesinin sürekliliği dahil edilmiştir.

OHSAS 18001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi Revizyonu
İş Sağlığı ve Güvenliği ülkemizde özellikle son zamanlarda artan iş kazalarının da etkisiyle gündemde yoğun olarak yer alan bir kavram. OHSAS 18001 Standardı işletmelerin, ekonomik, iş sağlığı ve güvenliği yönelik amaçlarına ulaşabilmeleri konusunda yardımcı olabilmek için diğer yönetim gerekleriyle bütünleştirilmiş olan etkin bir iş sağlığı ve güvenliği yönetim sisteminin başlıca unsurlarını sağlama amacıyla düzenlenmiştir. İlgili standart  revizyon çalışmaları sonucunda ISO 45001:2016 Standardı olarak yayımlanacaktır.

Yayımlanacak olan ISO 45001:2016 Standardında yer alması beklenen yenilikler;
1.4 maddeden oluşan OHSAS 18001 Standartdının yerine geçmesi planlanan ISO 45001 Standardının yeni revize edilecek ISO 9001 ve ISO 14001 standardı ile tam entegrasyon içinde olması için 10 madde olarak yayımlanması planlanmıştır.
2.Stratejik ve Riski Temel Alan yaklaşım benimsenmiştir.
3.Risk yönetimi ve önleyici yaklaşım hakkında risk ve fırsatların belirlenmesinin gerekliliği oluşturulmuştur.
4.Doküman Yönetiminde dokümantasyon yapısında ciddi değişiklikler yapılmış, “Doküman” ve “Kayıt” terimleri kaldırılmış “Dokümante Bilgi” olarak tanımlanmıştır.
5.Oluşabilecek potansiyel uygunsuzlukların en erken aşamada önlenebilmesi için Uygunlukların kontrolü ve değerlendirilmesinin sürekliliği dahil edilmiştir.

Diğer Yazılar

Yazar Adı Yazı Adı Tarih
  Alpay Onkardeşler SAĞLIK SEKTÖRÜNDE LOJİSTİK: DEPOLAMA VE DAĞITIMDA İSG   21.11.2016
  Nesrin Serin MESLEK EĞİTİMİ VE MESLEKİ YETERLİLİK SİSTEMİ   04.01.2016
  Alpay Onkardeşler İŞYERİNDE YENİLİKÇİLİK VE İNOVASYON   30.12.2015
  Nesrin Serin STANDART REVİZYONLARI (ISO 9001 - ISO 14001 - OHSAS 18001)   05.12.2015
  Timuçin Uçum İK CHECK-UP UYGULAMASI   06.11.2015